Strona główna
Strona archiwalna - stan na dzień zakończenia projektu - 30.11.2015 r.
Kontakt
Wizyta studyjna
Wizyta studyjna w Szkocji. Podsumowanie
10 stycznia 2012

Wizyta studyjna w Szkocji 7 – 10 listopada 2011

Kilka dni na pocz?tku listopada cz??? zespo?u pracuj?cego w programie SEO sp?dzi?a w Szkocji, by wspólnie uczu? si?, dyskutowa? i czerpa? inspiracje do pracy. Okazja by?a tym ciekawsza, ?e szkocki system – podobnie jak polski – jest w fazie ci?g?ego rozwoju i zmian. Inspekcj? szkó? od 1 lipca bie??cego roku zajmuje si? nowo powo?ana do tego celu instytucja „Education Scotland”, powsta?a na skutek po??czenia dotychczas zajmuj?cego si? nadzorem  Inspektoratu Jej Wysoko?ci (Her Majesty’s Inspectorate of Education, HMIE) oraz instytucji zajmuj?cej si? wspieraniem szkó? w rozwoju „Teaching and Learning Scotland”. W ten sposób zintegrowane nie tylko funkcje ewaluacji i wspomagania szkó?, ale te? po??czono instytucj? z wieloletni? tradycj? (HMIE powsta?a w 1840 roku) z m?od? organizacj?, o odmiennej kulturze organizacyjnej.

Cele wizyty obejmowa?y:

  • Poznanie szkockiego systemu edukacji;
  • Poznanie pracy instytucji „Education Scotland”, która zajmuje si? m.in. inspekcj? szkó?;
  • Zrozumienie szkockiego podej?cia do poprawy jako?ci edukacji;
  • Dyskusje z przedstawiciel(k)ami w?adz o?wiatowych i szkó? na temat wp?ywu inspekcji na prace szkó?;
  • Wykorzystanie ka?dej nadaj?cej si? okazji do rozmowy i refleksji nad ewaluacj?.

Pierwszego dnia spotkali?my si? w Saughton House, siedzibie „Education Scotland” z Isobel McGregor, która przedstawi?a program naszej wizyty. Wprowadzeniem w system edukacji w Szkocji rozpocz??a spotkanie z nami Jane Renton, przypominaj?c, ?e od 2000 roku szkocki parlament decyduje o kszta?cie systemu o?wiaty (w tym o badaniu jako?ci pracy szkó?), który ró?ni si? od systemu brytyjskiego. Dla orientacji podam kilka danych statystycznych dotycz?cych edukacji w tej 5 milionowej krainie:

  • 97% dzieci w wieku 3 i 4 lat ucz?szcza do przedszkoli (których w Szkocji jest ponad 2,5 tysi?ca).
  • Szko?a obowi?zkowa jest od 5 roku ?ycia. Do szko?y podstawowej chodz? dzieci w wieku od 5 do 11 lat. W klasach ?rednio zasiada 23 uczniów i uczennic a na jednego nauczyciela przypada prawie 16 dzieci. W szkole ?redniej (która obejmuje wiek 12 – 18 lat) ten wspó?czynnik spada do nieco ponad 12 dzieci na jedn? nauczycielk?.
  • Do szkó? specjalnych ucz?szcza oko?o 1% populacji (tam, na jednego nauczyciela przypada 3,6 dziecka).

Kierunek rozwoju szkockiej edukacji wyznacza dokument pod nazw? „Curriculum for Excellence”, który ma za zadanie: sta?e podnoszenie standardów nauczania, przeciwdzia?anie rozwarstwieniu spo?ecznemu w obszarze edukacji oraz przygotowanie na wyzwania przysz?o?ci. Jest to dokument na bie??co analizowany i, w procesie konsultacji z zaanga?owanymi w jego realizacj? podmiotami, zmieniany.

Tego dnia spotkali?my si? jeszcze z G?ównym Inspektorem dr Gillem Robinsonem, z którym rozmawiali?my o podobie?stwach i ró?nicach naszych systemów nadzoru pedagogicznego a tak?e o procesie wdra?ania nowego systemu i wyzwaniach, jakie z tym zadaniem si? wi???. Zaimponowa?o mi, ?e Inspektor zna? bardzo dok?adnie teren, na którym pracowa?. Podawa? bardzo ró?ne dane wp?ywaj?ce na to, co dzia? mo?e si? w szkole. Zna? nie tylko dane demograficzne, ale te? plany zagospodarowania okolic.

Drugiego dnia przygotowywali?my si? w dwóch grupach do wizyt szko?ach: Stenhouse Primary School w Edynburgu oraz Ross High School w Tranent, które mia?y nast?pi? kolejnego dnia. W ramach przygotowa? analizowali?my i omawiali?my wyniki ostatniej inspekcji szko?y ale tak?e spotkali?my si? z przedstawicielami lokalnych w?adz: Urz?du Miasta Edynburga oraz jednostki regionalnej - East Lothian Counsil, którzy opowiedzieli nam o sposobach wspó?pracy z nadzorem oraz wspierania szkó? z ramienia w?adz lokalnych.

Moj? uwag? zwróci? fakt, ?e inspekcja szko?y rozpoczyna si? od przedstawienia wyników ewaluacji wewn?trznej prowadzonej w szkole, która robiona jest przy u?yciu tych samych narz?dzi, co inspekcja. Badanie w szkole trwa nie d?u?ej ni? 5 dni ale je?li zespó? inspektorów uzna, ?e ich ustalenia pokrywaj? si? ?ci?le zdanymi z ewaluacji wewn?trznej to mog? odst?pi? od dalszych dzia?a? ju? 2 dnia i w zamian zaproponowa? szkole wsparcie w rozwoju zawodowym kadry szkolnej lub innym obszarze, wybranym przez szko??. Inspekcja przeprowadzana jest przez zespó? licz?cy od 5 do 8 osób z których nie wszyscy s? etatowymi pracownikami „Education Scotland”. Stosowan? dobr? praktyk? jest obecno?? w sk?adzie zespo?u dyrekcji placówki podobnej do tej, która jest badana.

Trzeci dzie? sp?dzili?my w szko?ach. Spotkali?my si? z dyrekcj?, która opowiedzia?a krótko o historii szko?y i o tym, jaki dzi? jest jej „profil”- kim s? uczniowie i uczennice oraz ich rodzice, z jakimi problemami szko?a si? boryka ale te? jakie ma sukcesy i z czego jest dumna. Zwiedzali?my szko?? oprowadzani przez ucznia z klasy 7 i uczennic? z klasy 5, którzy oprowadzali te? zespó? inspektorów podczas badania szko?y. Szkocka szko?a ró?ni si? z wygl?du od polskiej: klasy s? przeszklone, do ka?dej sali mo?na zagl?da? obserwuj?c, co si? w niej dzieje. Widoczne s? prace uczniów dotycz?ce tematów, które aktualnie prezentowane s? na zaj?ciach. Byli?my ciekawi na ile przedstawione prace by?y obiektami refleksji ucz?cych si? i wykorzystywali?my ró?ne okazje by zadawa? im pytania, czym jest Fair Trade, którego dotyczy?a gazetka ?cienna albo co to jest inteligencja emocjonalna, która pojawi?a si? na jednym z wisz?cych na ?cianie plakatów. Na nasze podchwytliwe pytania zawsze otrzymywali?my odpowiedzi, czasem po d?u?szej chwili zastanowienia, ale zawsze okraszone u?miechem i s?owami pochwa?y z naszej strony. Spotkali?my si? równie? z nauczycielami, którzy opowiadali nam o tym, w jaki sposób ewaluuj? w?asn? prace i jaka jest ich rola w ewaluacji wewn?trznej szko?y. By?am pod du?ym wra?eniem tego, ?e ewaluacja wydaje si? by? rzeczywi?cie wpleciona w codzienny  proces nauczania i uczenia si?, nie jest dodatkowym zadaniem ale narz?dziem s?u??cym podnoszeniu poziomu nauczania i refleksji. Dyrektorka i jej zast?pczyni, z którymi rozmawiali?my nie ukrywa?a, ?e proces ewaluacji jest zbiurokratyzowany, jednak obie twierdzi?y, ?e uzyskiwane informacje s? warto?ciowe i wa?ne – nawet je?li tylko potwierdzaj? wyniki ewaluacji wewn?trznej, stanowi? legitymizacj? dla podejmowanych w oparciu o nie dzia?a? szko?y.

Ostatniego dnia spotkali?my si? by podsumowa? wizyt?. Dzielili?my si? refleksjami z poprzedniego dnia i dopytywali?my jeszcze o szczegó?y dotycz?ce szkockiego nadzoru. Dyskutowali?my o mo?liwo?ci zaimplementowania w naszym systemie pewnych rozwi?za?. Nasza g?ówn? konkluzj? by? fakt, ?e chcemy wzmacnia? rol? ewaluacji wewn?trznej w naszym kraju. Zgadzali?my si? ze szkockimi ekspertami, ?e szko?y, które w procesie refleksji nad w?asn? prac? doskonal? swoje dzia?anie s? miejscami sprzyjaj?cymi uczeniu si?.

 

OGÓLNE FAKTY DOTYCZ?CE SYSTEMU EWALUACJI W SZKOCJI

System ewaluacji szkó? opiera si? na za?o?eniu, ?e podnoszenie jako?ci edukacji prowadzone jest w trójstronnym partnerstwie:

1. szko?y dokonuj? nieustaj?cej autoewaluacji swojej pracy

2. pomagaj? im w tym w?adze o?wiatowe

3. wspierane s? przez zewn?trzn? inspekcj?

Zewn?trzny nadzór pedagogiczny sprawowany przez instytucj? „Education Scotland” polega na nast?puj?cej raz na kilka lat inspekcji zespo?u (licz?cego 5 – 8 osób) sk?adaj?cego si? z Inspektorów Jej Królewskiej Mo?ci oraz innych ekspertów z ró?nych dziedzin. Z za?o?enia, podobnie jak w polskim systemie, inspekcja zewn?trzna ma by? badaniem wspieraj?cym prac? szkó?, przeprowadzonym we wspó?pracy z nimi. Dokumentem wyznaczaj?cym kierunek rozwoju szkó? jest „Curriculum for Excellence”, który okre?la priorytety i wska?niki rozwoju.

Cele ewaluacji zewn?trznej szkó? to:

  • Promocja ci?g?ego d??enia do poprawy jako?ci pracy
  • Ewaluacja i raportowanie na temat mo?liwo?ci rozwojowych szko?y
  • Zapewnienie wysokiej jako?ci edukacji jej odbiorcom
  • Dostarczanie danych dla systemu edukacji w Szkocji

Ewaluacja skupia si? na trzech zagadnieniach, które uj?? mo?na w formie pyta? o to:

  • W jaki sposób dzieci ucz? si? i osi?gaj? sukcesy?
  • W jaki sposób szko?a wspiera rozwój i uczenie si? dzieci?
  • W jaki sposób szko?a poprawia jako?? swojej pracy?

Procedura inspekcji.

Przed wizyt? w szkole (o czym szko?a powiadamiana jest oko?o miesi?c wcze?niej) inspektorzy otrzymuj? do analizy dane statystyczne dotycz?ce ewaluowanej placówki, tak by wchodz?c do niej zna? m.in. kontekst ?rodowiskowy szko?y. Ustalany jest, podobnie jak w przypadku Polski wspólnie ze szko??, harmonogram spotka? w szkole. Przygotowywane s? formularze, które wype?niane b?d? podczas badania. Dyrekcja szko?y przesy?a wyniki autoewaluacji.

Inspekcja trwa do 4 dni, w jednym tygodniu. Wst?pny raport z ewaluacji szko?a otrzymuje po tygodniu od zako?czenia inspekcji. Ostateczna wersja raport publikowana jest najpó?niej po 3 tygodniach.

Archiwum aktualności
(zobacz)


Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie ciasteczek (cookies). Dowiedz się więcej Rozumiem
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego III Priorytet Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Działanie 3.1