Strona główna
Nadzór pedagogiczny
Dyrektorzy
Nauczyciel badacz
Rodzice
i uczniowie
JST
Kontakt
1. Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się.

Charakterystyka wymagania:

Planowanie i organizacja procesów edukacyjnych w szkole lub placówce służy rozwojowi uczniów. Nauczyciele, w tym nauczyciele pracujący w jednym oddziale, współpracują ze sobą w planowaniu, organizowaniu, realizowaniu i modyfikowaniu procesów edukacyjnych. Nauczyciele pomagają sobie nawzajem i wspólnie rozwiązują problemy. Organizacja procesów edukacyjnych umożliwia uczniom powiązanie różnych dziedzin wiedzy i jej wykorzystanie. Uczniowie mają wpływ na sposób organizowania i przebieg procesu uczenia się. Uczniowie znają stawiane przed nimi cele i formułowane wobec nich oczekiwania. Nauczyciele stosują różne metody pracy dostosowane do potrzeb ucznia, grupy i oddziału. Sposób informowania ucznia o jego postępach w nauce oraz ocenianie pomagają uczniom uczyć się i planować indywidualny rozwój. Nauczyciele motywują uczniów do aktywnego uczenia się i wspierają ich w trudnych sytuacjach, tworząc atmosferę sprzyjającą uczeniu się. Nauczyciele kształtują u uczniów umiejętność uczenia się.
Konceptualizacja badania - zobacz jak będzie badana Twoja szkoła w tym wymaganiu
Uzasadnienie istoty wymagania

Jak chcemy rozumieć „procesy edukacyjne”? Może tak: - Proces to uporządkowany ciąg zdarzeń typu: jakiś stan – zmiana – nowy stan – zmiana itd. Edukacja w szerokim rozumieniu związana jest z przyrostem wiedzy, rozwojem umysłowym i osobowościowym człowieka, zmianą jego postawy. Zatem proces edukacyjny, to świadomy i celowy ciąg zdarzeń zmierzający do wspierania rozwoju. Czego, jakich elementów składowych ma dotyczyć ten proces w rozumieniu ustawodawcy? Spójrzmy na brzmienie charakterystyki wymagania. Przedmiotem procesów edukacyjnych jest wszystko, co dotyczy realizowanej podstawy programowej, stosowanych metod, form organizacji zajęć (plan lekcji, zajęcia pozalekcyjne), motywowania i oceniania. A podmiotem procesów jest interakcja nauczyciel – uczeń, ze szczególnym podkreśleniem wpływu ucznia na przebieg procesu. Priorytetem pracy szkoły jest uczenie się i nauczanie, dlatego wszystkie procesy edukacyjne powinny być zorganizowane w taki sposób, aby tym czynnościom sprzyjały. Uczenie się uczniów zależy w dużym stopniu od organizacji procesu nauczania, który powinien być prowadzony zgodnie z dorobkiem wiedzy na temat uczenia się. Nie do przecenienia jest znaczenie nauki dla doskonalenia procesów edukacyjnych. Odwoływanie się do najnowszych wniosków z badań (na przykład nad tym, jak ludzie się uczą czy jak funkcjonuje mózg), podnosi jakość zarówno planowania, jak i organizowania procesów edukacyjnych. Proces kształcenia zależy ściśle od z organizacją pracy – środowisko uczenia się powinno być atrakcyjne, powinno wprowadzać porządek i zachęcać uczniów do samokontroli. Nauczanie w szkołach efektywnych zawsze jest celowe, ma jasno określone zadania, jest dobrze zorganizowane, przygotowane i odbywa się w odpowiednim tempie, ilość czasu spędzanego na uczeniu się jest zaplanowana i kontrolowana, a stawiane pytania naprawdę angażują uczniów, także w doskonalenie zajęć prowadzonych w szkole. Duży wpływ na proces uczenia się ma dostarczanie uczniom informacji o postępie, jaki się dokonuje w ich rozwoju intelektualnym, społecznym i osobistym. W ten sposób tworzy się pozytywny szkolny etos, w którym jest oczywiste, że warto się uczyć, że uczenie się jest interesujące. Taką organizację procesów edukacyjnych może zapewnić efektywna współpraca nauczycieli. Powszechnie wiadomo przecież, że o sukcesie współczesnych społeczeństw decyduje m. in. ich zdolność do współpracy. W związku z tym musimy tej współpracy się nauczyć. Szkoła to nie tylko instytucja wymagająca takiej współpracy dla pełnej realizacji swoich celów, ale też jedno z najwłaściwszych miejsc, aby współpracy się uczyć i ją modelować. Nauczanie uczniów jest bowiem wspólnym działaniem, uczenie się zachodzi dzięki interakcji z innymi, jest działaniem społecznym. Aby więc procesy edukacyjne mogły być efektywne, zarówno uczniowie, jak i nauczyciele powinni być przyzwyczajani do zespołowego wykorzystywania informacji, planowania, rozumienia różnych punktów widzenia i działania zespołowego. Współpraca szczególne znaczenie ma właśnie w planowaniu i realizowaniu procesów edukacyjnych. Wymaganie to odzwierciedla również przekonanie, że we współczesnym świecie ważna jest zdolność do kreatywnej współpracy i samozarządzania. Aby uczyć współpracy, nauczyciele nie mogą sami nie współpracować. Współpraca i współdziałanie prowadzą ponadto do tworzenia wewnętrznych więzi wśród członków grupy, budują poczucie przynależności do zespołu, ułatwiają osiąganie wspólnych celów i co najważniejsze, zapewniają poczucie współodpowiedzialności za ich realizację.

Zgodnie z brzmieniem charakterystyki, szczególnie podkreśla się wartość współpracy nauczycieli uczących w jednym oddziale. Oczywiście dyrektor może powoływać również inne zespoły, zarówno stałe, jak i doraźne (zadaniowe), wynikające z potrzeb szkoły. Zakres współpracy może przecież dotyczyć procesów dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych, współpracy z rodzicami czy środowiskiem, działań promocyjnych i wielu innych w zależności od wyzwań stawianych przez zmieniającą się rzeczywistość. Nauczyciele wspierają się w organizacji i realizacji procesów edukacyjnych, wspólnym przygotowywaniu imprez i uroczystości szkolnych oraz wymieniają się doświadczeniami i pomocami dydaktycznymi, ustalają zasady oceniania uczniów, kalendarz imprez, opracowują w porozumieniu z rodzicami szkolny program wychowawczo - profilaktyczny.

Nie rzecz jednak w liczbie zespołów, ale w pracy zespołowej nauczycieli. Chodzi o to, aby zespoły te były użyteczne z punktu widzenia interesu szkoły i uczniów.

Efektywna współpraca nauczycieli owocuje uporządkowanym procesem edukacyjnym, logicznym ciągiem zdarzeń, obejmującym określone czynności nauczycieli i uczniów. Charakterystyka wymagania zorientowana jest na potrzebę organizowanie procesów edukacyjnych w sposób intencjonalny, świadomy, służący opanowaniu przez uczniów wiedzy o świecie, kształtowaniu ich umiejętności i nawyków, przekonań i postaw, rozwijanie zdolności i zainteresowań.

Uczeń, wchodząc w różnorakie interakcje z innymi uczniami i z nauczycielem, nie tylko nabywa wiedzę i umiejętności, ale jest współautorem procesu uczenia się, bierze za niego odpowiedzialność, rozumie sens kształcenia ustawicznego, planuje swój indywidualny rozwój. Nauczyciel, będąc nie tylko kierującym, ale również uczestnikiem tych samych procesów, obserwuje i monitoruje ich skuteczność i efektywność, poddaje nieustannej refleksji stosowane metody i formy pracy, dokonuje modyfikacji, poszukuje i „eksperymentuje”, a przy tym planuje własny rozwój.

Dobre planowanie to połowa sukcesu. Stanowi nieodzowny warunek skuteczności każdego działania dydaktycznego, pozwala osiągać znacznie wyższe efekty, przeciwdziała i zapobiega przypadkowości i chaosowi w realizacji celów, umożliwia monitorowanie procesów, ich modyfikowanie i doskonalenie, pozwala równomiernie rozłożyć zajęcia i dostosować je do możliwości uczących się.

Wśród elementów sprzyjających w szkole tworzeniu ładu wewnętrznego, a w konsekwencji tworzeniu środowiska sprzyjającego uczeniu się, łatwych do zaobserwowania na przykład w procesie dydaktycznym, należy wymienić:

  • sformułowanie jasnych zasad, uświadomienie ich znaczenia, egzekwowanie przestrzegania,
  • odpowiednie tempo i rytm pracy podczas zajęć (wartkie, a jednocześnie dostosowane do możliwości i indywidualnych predyspozycji uczących się, płynny przebieg zajęć),
  • skuteczność komunikowania się (nadawca, przekaz, odbiorca, reakcja),
  • czujność nauczyciela i podzielność jego uwagi,
  • trafna interpretacja zachowań uczniów,
  • stosowanie różnorodnych strategii i technik sprawdzających czujność i skupienie uczących się.

Ważnym dla powodzenia procesów edukacyjnych warunkiem jest uświadomienie celów uczących się. Dlatego dobrze zorganizowany i realizowany proces edukacyjny (dydaktyczny), to taki proces, w którym:

  • nauczyciel zapoznaje uczących się z ich zadaniami związanymi z celem lekcji oraz założonym efektem końcowym lub planem,
  • cele sformułowane są w sposób jasny, przejrzysty, zrozumiały dla uczących się,
  • sposób formułowania celów inicjuje u uczących się chęć poszukiwania i rozwiązywania problemów i buduje ich pozytywną motywację,
  • nauczyciel pozyskuje od uczących się informację zwrotną dotyczącą stopnia rozumienia (akceptacji) formułowanych celów i oczekiwań,
  • nauczyciel, formułując cele, odnosi się do dotychczasowych doświadczeń i umiejętności uczących się, wskazuje na przydatność zdobywanej wiedzy w praktyce.

Oczywiście tak się zdarzy wtedy, jeśli taki sposób postępowania jest utrwalony w kulturze organizacyjnej szkoły tj.:

  • uświadamianie uczącym się celów wynikających z planowania strategicznego (sformułowanych w koncepcji pracy szkoły, podstawie programowej, planach dydaktycznych, programach zajęć obowiązkowych i pozalekcyjnych itp.) ma charakter systematyczny i nie ogranicza się jedynie do zapisu w dzienniku lekcyjnym, potwierdzającym zapoznanie uczących się z ww. dokumentami,
  • szkoła/placówka podejmuje skuteczne działania służące budowaniu pozytywnej motywacji do nabywania kompetencji kluczowych i chęci uczenia się przez całe życie,
  • w te działania włączane są wszystkie podmioty społeczności uczących się (nauczyciele, uczniowie, rodzice, pracownicy niepedagogiczni, partnerzy),
  • metody pracy stosowane są w sposób świadomy, służący osiąganiu założonych zmian w osobowości uczących się, dostosowane do wieku, wiedzy, zdolności, zainteresowań i preferencji uczących się są adekwatne do zaplanowanych form organizacyjnych i posiadanych środków dydaktycznych, wynikają z realizowanych celów, treści i właściwości przedmiotu,
  • stosowane metody uwzględniają wielość i różnorodność (metody oglądowe – oparte na obserwacji, słowne, ekspresyjne, metody ćwiczeń praktycznych, problemowe…).

Taka szkoła podejmuje świadome działania służące temu, aby uczący się poświęcali uwagę i wysiłek na różnorodne przedsięwzięcia pożądane przez ich nauczycieli i wykazywali chęć angażowania się w lekcję i czynności uczenia się. Chodzi tutaj o proces motywacji, który zachodzi wtedy, gdy spełnione są minimum dwa warunki: osiągnięcie celu musi być postrzegane przez człowieka jako użyteczne, a prawdopodobieństwo realizacji celu przez jednostkę musi być wyższe od zera. Do tego niezbędne są jeszcze właściwe postawy nauczycieli, aby sprawiać, że:

  • nauka staje się przyjemnością;
  • zawsze jest reakcja na potrzeby uczących się (np. kiedy sygnalizują, że czegoś nie rozumieją lub gdy demonstrują objawy zmęczenia, zniechęcenia lub znudzenia)
  • dostrzega się i niweluje w grupie poziom napięcia i lęku, uświadamia i przypomina uczniom, że niepowodzenia i błędy to normalny etap na drodze do doskonalenia się;
  • dostrzegane są mocne strony uczących się, aby dostosowywać wymagania do górnej granicy możliwości uczniów, dając im szansę na poczucie satysfakcji;
  • chwali się uczniów (także za najdrobniejsze osiągnięcia) i nagradza współpracę;
  • szanuje się odmienne zdanie uczących się i zachęca ich do samodzielnego, krytycznego, twórczego myślenia.

Właśnie motywowanie do aktywnego uczenia się to proces, w którym uczący się stopniowo przejmują kontrolę nad własnym uczeniem się, a poziom tej kontroli zależy od wiedzy, zdolności, wieku, pozycji poszczególnych osób w systemie. Model oczekiwany to taki, w którym nauczyciel jest osobą nie tylko motywującą uczniów do pracy, ale wspierającą ich w przejmowaniu odpowiedzialności. W tym celu diagnozuje indywidualne potrzeby i zainteresowania, koncentruje uwagę na sposobach skłaniania uczniów do tego, by czuli się odpowiedzialni za własną naukę i aktywnie się w nią angażowali, nagradza uczących się, zachęca do podejmowania wyzwań i odnoszenia sukcesów, służy pomocą w pokonywaniu trudności, uczy przyjmowania porażek i cieszenia się z własnych osiągnięć. Aby zrealizować te cele, nauczyciel powinien stworzyć dobre relacje z uczniami i zadbać o klimat charakteryzujący się wzajemną troską i wsparciem. Uczniowie zaś powinni mieć poczucie, że się o nich dba i że zawsze mogą liczyć na wsparcie ze strony nauczyciela.

Uczenie się to proces złożony, na który składa się wiele elementów decydujących o jego powodzeniu. Jednym z istotniejszych zadań instytucji oświatowych (szkół, placówek) jest wyposażenie uczących się w umiejętność pozyskiwania wiedzy i nabywania umiejętności. Dobra szkoła kształtuje u uczących się umiejętność koncentracji (uczący się wiedzą, jak budować nawyk koncentracji, jak wzmacniać motywację i zainteresowanie nauką, jaki poziom napięcia psychicznego jest korzystny dla procesów uczenia się, jaki jest wpływ problemów emocjonalnych na uczenie się, w jakim stopniu przekonanieowłasnych zdolnościach wpływa na efektywność uczenia), a ponadto:

  • nauczyciele uświadamiają uczącym się wyższość uczenia się ze zrozumieniem (odwoływanie się do pamięci logicznej, stawianie sobie pytań) nad pamięciowym uczeniem się;
  • uczący się wiedzą, jak planować i organizować własne uczenie się, jakie metody i techniki stosować, kiedy się uczyć i w jakiej kolejności przyswajać materiał;
  • uczący się poznają i stosują techniki organizacji materiału (notatki, streszczenia, mapy mentalne, fiszki, zakreślacze, tablica korkowa nad biurkiem…);
  • wyposaża się uczniów w wiedzę na temat optymalnych metod uczenia się;
  • szkoła/placówka uświadamia uczniom różne typy uczenia się i pomaga im w identyfikowaniu własnego typu;
  • nauczyciele zachęcają uczniów do poznawania dominującego u nich rodzaju inteligencji (lingwistyczna, logiczno-matematyczna, muzyczna, wizualno-przestrzenna, historyczna, kinestetyczna, przyrodniczo-ekologiczna, interpersonalna, intrapersonalna, kreatywna, zmysłowa) w celu planowania nauki własnej;
  • wyposaża się uczniów w wiedzę na temat preferencji sensorycznych i ich związku z uczeniem się;
  • uświadamia uczącym się naturalne etapy uczenia się: nieświadoma niekompetencja, świadoma niekompetencja, świadoma kompetencja, nieświadoma kompetencja;
  • nauczyciele kształtują u uczniów umiejętność myślenia, rozwiązywania problemów, korzystania ze źródeł informacji.

Integralną częścią procesu edukacyjnego jest ocenianie. W procesach edukacyjnych sprzyjających uczeniu się nadrzędną wartością oceniania jest jego użyteczność. Chodzi o takie ocenianie, które pełni funkcję wzmacniającą (wskazuje mocne strony, odwołuje się do wiedzy i umiejętności już opanowanych), instruktażową (pomaga uczniowi zaplanować w sposób poprawy pokonanie trudności, nadrobienie braków bądź poszerzenie zakresu wiedzy i umiejętności), motywującą (zachęcającą do podejmowania dalszych prób, wskazującą korzyści).

Dobry nauczyciel, monitorując podczas zajęć stopień opanowania przez uczących się założonych celów, poddaje ocenie każdą z form pracy podejmowanej przez uczniów i na bieżąco udziela im informacji zwrotnej, dzięki czemu podtrzymuje ich zaciekawienie i motywację, zachęca do podejmowania kolejnych wyzwań. Oceniając uczniów, nauczyciel uwzględnia ich zróżnicowane predyspozycje i możliwości rozwojowe (jednych częściej chwali, innych w większym stopniu dopinguje), nie ogranicza się jedynie do wystawionych w finalnej części zajęć ocen (stopni) za aktywność, ale rzeczywiście pomaga uczniom uczyć się. Co więcej, kieruje to uczenie się na zdobywanie przez uczniów kompetencji kluczowych oraz holistyczne postrzeganie świata.

Jak zatem powinna wyglądać organizacja procesów nauczania, aby umożliwić uczniom powiązanie różnych dziedzin wiedzy, a przez to pomóc w rozumieniu świata i ludzi?

Kluczowe byłyby tutaj twierdzące odpowiedzi na m. in. następujące pytania:

  1. Czy szkolny zestaw programów nauczania uwzględnia zasadę integracji (czy nauczyciele konsultują swoje programy nauczania z innymi nauczycielami, planując pracę z dziećmi/uczniami/wychowankami, uwzględniają integrację treści)?
  2. Czy zespoły nauczycieli wspólnie ustalają sposób realizacji zagadnienia (który przedmiot wprowadza zagadnienie, który je poszerza, wykorzystując wiedzę i umiejętności nabyte na poprzednich lekcjach)?
  3. Czy przyjęte w szkole programy nauczania i opracowane przez nauczycieli plany dydaktyczne uwzględniają kształtowanie kompetencji kluczowych?
  4. Czy kalendarz uroczystości i imprez szkolnych uwzględnia powiązanie różnych dziedzin wiedzy i doświadczeń społecznych uczących się? Czy zakłada współpracę między uczniami z różnych poziomów i etapów kształcenia.
  5. Czy nauczyciele skupiają się na kształtowaniu kompetencji, a nie na samym wyposażaniu ucznia w wiedzę przedmiotową?
  6. Czy nauczyciele, prowadząc zajęcia, odwołują się do doświadczeń i umiejętności nabytych przez uczniów podczas poprzedniego etapu edukacyjnego bądź innych zajęć edukacyjnych?
  7. Czy nauczyciele, realizując cele własnego przedmiotu, odnoszą się do treści dotyczących różnych dziedzin działalności człowieka?
  8. Czy uczniowie realizują projekty o charakterze interdyscyplinarnym?
  9. Czy nauczyciele wyposażają uczniów w wiedzę, umiejętności i sprawności potrzebne do życia w zmieniającym się środowisku oraz do kontynuacji kształcenia na dalszych etapach edukacji, wskazują użyteczność zdobytej wiedzy w rzeczywistym życiu?
  10. Czy dodatkowa oferta szkoły – spotkania z ciekawymi ludźmi, uroczystości szkolne i środowiskowe, projekty edukacyjne, wycieczki turystyczno-krajoznawcze, wyjazdy, wyjścia na imprezy kulturalne (kino, teatr, koncert), wycieczki edukacyjne, udział w pokazach i festiwalach nauki – jest spójna z realizowanymi treściami i umożliwia uczniom szersze zrozumienie świata i ludzi?

Realizacja powyższego pozwoli zachować zasadę pełnej integralności realizowanych treści i celów, a przez to zapewnić holistyczne podejscie, spójność i użyteczność podejmowanych działań (zarówno na etapie planowania, jak i realizacji procesów edukacyjnych).

Co mieści się w wymaganiu?
  1. Wymaganie podkreśla postulat, aby to, co się dzieje w szkole, służyło uczeniu się. Są temu podporządkowane wszystkie składniki tego wymagania – metody pracy, indywidualne podejście, atmosfera.
  2. Ważna jest definicja uczenia się przyjęta w wymaganiu – określa warunki konieczne do uczenia się, podkreśla podmiotowość, refleksyjność i świadomość uczniów, po to by stawali się oni współautorami decyzji dotyczących uczenia się. Istotna też jest otwartość i elastyczność nauczyciela.
  3. Nastawienie w wiedzy na przyszłość, nie na przeszłość – stąd wynika priorytet samego procesu uczenia się.
  4. Współpraca nauczycieli w organizacji procesów edukacyjnych, wspólne ustalenia dotyczące ich planowania i realizacji, uczenie się od siebie - rozwiązywanie problemów, doskonalenie metod, wzajemnie wsparcie, analizowanie swojej pracy, a dzięki temu postrzeganie uczenia się i nauczania jako procesów interdyscyplinarnych.
  5. Współpraca nauczycieli jako widoczny wzorzec współpracy dla uczniów, zarówno w perspektywie uczenia się współpracy, jak i uczenia się przez całe życie.
Jakie wyzwania stawia przed szkołą wymaganie?

Warto wskazać przynajmniej kilka wyzwań, którym powinna stawić czoła społeczność szkolna w wypełnianiu wymagania „Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się”.

Pierwsze i najważniejsze wynika z użycia formuły „uczenie się”, zamiast „nauczanie”. Oznacza to upodmiotowienie ucznia, który nie „jest uczony”, lecz systematycznie przysposabiany do uczenia siebie i w tym wysiłku powinien uzyskiwać wsparcie od nauczycieli. Wsparcie to obejmuje wiedzęotym, jak się uczyć, pomoc uczniowi w planowaniu i organizacji procesu uczenia się, pomoc w sytuacjach trudnych, udzielanie informacji zwrotnych oraz budowanie jego motywacji. W konsekwencji pierwszorzędny charakter okazują się mieć kompetencje pedagogiczne i psychologiczne nauczyciela, a nie mistrzostwo w dyscyplinie naukowej, w której się specjalizuje. Na przykład nauczyciel historii nie jest historykiem na etacie nauczyciela, lecz pedagogiem, który pomaga uczniom samodzielnie poznawać dzieje. Łatwy dostęp do olbrzymich repozytoriów wiedzy w świecie współczesnym czyni zbędnym nauczyciela, który jest „przedłużeniem biblioteki”, a wzmaga zapotrzebowanie na tych, którzy umiejętnie opiekują się młodymi poszukiwaczami i wspomagają ich rozwój.

W atmosferze „sprzyjającej uczeniu się”, uczniowie uczą się od siebie nawzajem. Tu, między innymi, chodzi o to, aby lekcje organizowane były w taki sposób, by uczniowie pracując w grupach korzystali nawzajem ze swoich talentów i wiedzy, brali odpowiedzialność za pomoc kolegom, a także rozwijali społeczną umiejętność zgodnej i twórczej kooperacji. I tu także niemałym problemem może być umiejętne wycofanie się nauczyciela, oddanie pola uczniom, a zarazem wcześniejsze, staranne i przemyślane przygotowanie owego pola tak, aby uczniowie maksymalnie mogli wykorzystać swój potencjał.

Wyzwanie drugie - to powracający raz po raz postulat integracji treści realizowanych na poszczególnych zajęciach. Nie idzie tu tylko o prostą korelację, ale o takie zorganizowanie procesu edukacyjnego w zespole klasowym, aby nauczyciele przedmiotowi nie konkurowali ze sobą o czas ucznia, lecz realizowali uzgodnione strategie pracy z klasą i poszczególnymi uczniami, wspólnie podejmowali odpowiedzialność za kształtowanie podstawowych umiejętności, wykorzystywali podczas swoich zajęć wiedzę zdobytą przez uczniów na lekcjach kolegów i dbaliokształtowanie holistycznego obrazu świata.

Trzecie wyzwanie powinno mobilizować nauczycieli do refleksji nad filozofią dobrego nauczania i wspólnego planowania pracy na tych fundamentach. Zakładana w wymaganiu współpraca stoi w opozycji do utrwalonego w wielu szkołach systemu „mistrzowskiego”, silnie zindywidualizowanej pracy dydaktycznej, w którym nie jest wpisane dzielenie się doświadczeniem, ale raczej polityka zamkniętych drzwi klas. Wymaganie nakłada na grono pedagogiczne obowiązek wewnętrznego doskonalenia opartego na wymianie doświadczeń i wdrażaniu zmian w warsztacie nauczycielskim, które wynikają z uczenia się od siebie. Mistrz w rozumieniu wymagania to nauczyciel, który uczy się, podążając za swoim uczniem.

I w końcu, po czwarte, chodzi o to, aby nauczyciele dostrzegli prawdziwą wartość we współpracy i nie traktowali jej jako działanie fasadowe. Wyzwaniem więc nadal jest potrzeba zmiany przyzwyczajeń, związanych z obowiązującym czasem pracy nauczycieli – gdyż bywa tak, że każde działanie poza prowadzoną lekcją, jej przygotowaniem i sprawdzeniem prac, traktuje się jako nadobowiązkowe.

strona główna | powrót

Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie ciasteczek (cookies). Dowiedz się więcej Rozumiem
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego III Priorytet Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Działanie 3.1