Strona główna
Nadzór pedagogiczny
Dyrektorzy
Nauczyciel badacz
Rodzice
i uczniowie
JST
Kontakt
Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się.
Charakterystyka wymagania na poziomie wysokim:
Organizacja procesów edukacyjnych umożliwia uczniom powiazanie różnych dziedzin wiedzy i jej wykorzystanie.
Uczniowie maja wpływ na sposób organizowania i przebieg procesu uczenia się.
Uczniowie uczą się od siebie nawzajem.
Uczniowie czują się odpowiedzialni za własny rozwój.
W szkole lub placówce stosuje się nowatorskie rozwiązania służące rozwojowi uczniów.
Charakterystyka wymagania na poziomie podstawowym:
Planowanie procesów edukacyjnych w szkole lub placówce służy rozwojowi uczniów.
Uczniowie znają stawiane przed nimi cele uczenia się i formułowane wobec nich oczekiwania.
Informowanie ucznia o jego postępach w nauce oraz ocenianie pomagają uczniom uczyć się i planować indywidualny rozwój.
Nauczyciele motywują uczniów do aktywnego uczenia się i wspierają ich w trudnych sytuacjach, tworząc atmosferę sprzyjającą uczeniu się.
Nauczyciele stosują różne metody pracy dostosowane do potrzeb ucznia, grupy i oddziału.
Nauczyciele kształtują u uczniów umiejętność uczenia się.
Konceptualizacja badania - zobacz jak będzie badana Twoja szkoła w tym wymaganiu
Uzasadnienie istoty wymagania
Priorytetem pracy szkoły musi być uczenie się i nauczanie, dlatego wszystkie procesy edukacyjne powinny być zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się. Uczenie się uczniów zależy w dużym stopniu od organizacji procesu nauczania, który powinien być prowadzony zgodnie z dorobkiem wiedzy na temat uczenia się. Proces kształcenia zależy od kilku czynników związanych z organizacją pracy – środowisko uczenia się powinno być atrakcyjne, powinno wprowadzać porządek i zachęcać uczniów do samokontroli. Nauczanie w szkołach efektywnych zawsze jest celowe, ma jasno określone zadania, jest dobrze zorganizowane, przygotowane i odbywa się w odpowiednim tempie, ilość czasu spędzanego na uczeniu się jest zaplanowana i kontrolowana, a stawiane pytania naprawdę angażują uczniów, także w doskonalenie zajęć prowadzonych w szkole. Duży wpływ na proces uczenia się ma dostarczanie uczniom informacji o postępie, jaki się dokonuje w ich rozwoju intelektualnym, społecznym i osobistym. W ten sposób tworzy się pozytywny szkolny etos, w którym jest oczywiste, że warto się uczyć, że uczenie się jest interesujące. Wymaganie to podkreśla znaczenie nauki dla doskonalenia procesów edukacyjnych. Zachęca do odnoszenia się do najnowszych wniosków z badań (na przykład nad tym, jak ludzie się uczą czy jak funkcjonuje mózg), do planowania i organizowania procesów edukacyjnych.
Co mieści się w wymaganiu?
  • Wymaganie podkreśla postulat, aby to, co się dzieje w szkole, służyło uczeniu się. Są temu podporządkowane wszystkie składniki tego wymagania – metody pracy, indywidualne podejście, atmosfera.
  • Ważna jest definicja uczenia się przyjęta w wymaganiu – określa warunki konieczne do uczenia się, podkreśla podmiotowość, refleksyjność i świadomość uczniów, po to by stawali się oni współautorami decyzji dotyczących uczenia się. Istotna też jest otwartość i elastyczność nauczyciela.
  • Nastawienie w wiedzy na przyszłość, nie na przeszłość – stąd wynika priorytet samego procesu uczenia się.
Jakie wyzwania stawia przed szkołą wymaganie?
Warto wskazać przynajmniej trzy wyzwania, którym stawia czoła społeczność szkolna w realizacji wymagania „Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się”.

Pierwsze i najważniejsze wynika z użycia formuły „uczenie się”, zamiast „nauczanie”. Oznacza to upodmiotowienie ucznia, który nie „jest uczony”, lecz systematycznie przysposabiany do uczenia siebie i w tym wysiłku uzyskuje wsparcie od nauczyciela. Wsparcie to obejmuje wiedzę o tym, jak się uczyć, pomoc w planowaniu i organizacji procesu uczenia się, pomoc w sytuacjach trudnych, udzielanie informacji zwrotnych oraz budowanie motywacji. W konsekwencji pierwszorzędny charakter okazują się mieć kompetencje pedagogiczne i psychologiczne nauczyciela, a nie mistrzostwo w dyscyplinie naukowej, w której się specjalizuje. Nauczyciel historii nie jest historykiem na etacie nauczyciela, lecz pedagogiem, który pomaga uczniom samodzielnie poznawać dzieje – łatwy dostęp do olbrzymich repozytoriów wiedzy w świecie współczesnym czyni zbędnym nauczyciela, który jest „przedłużeniem biblioteki”, a wzmaga zapotrzebowanie na tych, którzy umiejętnie opiekują się młodymi poszukiwaczami.

Drugie wyzwanie kryje się w formule „uczniowie uczą się od siebie nawzajem”. W myśl tego wskazania lekcje organizowane są w taki sposób, aby uczniowie pracując w grupach korzystali nawzajem ze swoich talentów i wiedzy, brali odpowiedzialność za pomoc kolegom, a także rozwijali społeczną umiejętność zgodnej i twórczej kooperacji. I tu także niemałym problemem może być umiejętne wycofanie się nauczyciela, oddanie pola uczniom, a zarazem wcześniejsze, staranne i przemyślane przygotowanie owego pola tak, aby uczniowie maksymalnie mogli wykorzystać swój potencjał.

Wyzwanie trzecie to powracający raz po raz postulat integracji treści realizowanych na poszczególnych zajęciach. Nie idzie tu tylko o prostą korelację, ale o takie zorganizowanie procesu edukacyjnego w zespole klasowym, aby nauczyciele przedmiotowi:

  • realizowali uzgodnione strategie pracy z klasą i poszczególnymi uczniami,
  • nie konkurowali ze sobą o czas ucznia,
  • wspólnie podejmowali odpowiedzialność za kształtowanie podstawowych umiejętności,
  • wykorzystywali podczas swoich zajęć wiedzę zdobytą przez uczniów na lekcjach kolegów,
  • dbali o kształtowanie holistycznego obrazu świata bez kawałkowania wedle akademickich podziałów.
Literatura i dodatkowe materiały
Ewolucja biologiczna a procesy uczenia sie i nauczania., Marek Kaczmarzyk, Dorota Kopeć (link do PDF)

Strategia dobrego nauczania., Danuta Sterna (link do PDF)

Metoda Projektu jako bezbolesna forma realizacji wymagań MEN., Joanna Staniewicz (link do PDF)

Organizowanie pracy nauczycieli do uczenia się., Mariusz Budzyński (link do PDF)

Tutoring wychowawczo-rozwojowy jako metoda pracy wykorzystująca „relacje wzajemnie uczące” w środowisku Nauczyciele_Uczniowie_Rodzice., Mariusz Budzyński (link do PDF)

O samowprowadząjacych się zmianach - przez obserwacje koleżeńskie do zespołu uczacego się i oceniania kształtujacego., Aleksandra Mikulska (link do PDF)

Wspieramy uczniów w uczeniu się., Dorota Pintal (link do PDF)

Nauczyciele pracujący Metodą Montessori., Aleksandra i Marcin Sawiccy (link do PDF)

Ucząca się szkoła? – Uczący się nauczyciele!, Ulrich Hammerschmidt (link do PDF)

Wykorzystanie produktów pracy uczniów do ewaluacji uczenia się: Jak w dwóch miejscach w Ameryce wprowadzono model nauki uczniów metodą pracownianą., Chris Willis (link do PDF)

Gdzie "mieszka" pamięć i co z tego wynika? „Jakość edukacji. Różnorodne perspektywy”. Pod redakcją dr hab.Grzegorza Mazurkiewicza str 113-126, Marek Szurawski (link do PDF)

Film o tym wymaganiu - zobacz

strona główna | powrót
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie ciasteczek (cookies). Dowiedz się więcej Rozumiem
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego III Priorytet Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Działanie 3.1